Jarenlang was Nederland voor sommige vermogende Nederlanders een land om te ontvluchten. Te hoge belastingen. Te veel regels. Te veel solidariteit. De verzorgingsstaat was volgens hen een dure machine waar vooral anderen van profiteerden.

Dus vertrokken zij. Naar landen waar de belastingdruk lager was en het vermogen sneller groeide. Tientallen jaren betaalden zij geen Nederlandse belasting, geen sociale premies en geen zorgpremies. Ze verlieten het gezamenlijke systeem, maar behielden graag de sleutel van de achterdeur.

Totdat ouderdom en kwetsbaarheid zich melden.

Dan verandert het verhaal. De huisarts wordt geen kostenpost meer, maar een zegen. Het ziekenhuis geen bureaucratische instelling, maar een reddingslijn. De ouderenzorg geen verspilling, maar een noodzakelijke voorziening.

De zorgasielzoeker keert terug. Niet op zoek naar werk of een nieuwe toekomst, maar naar een systeem dat hij ooit te duur vond om aan mee te betalen.

De wrange ironie: Nederland voert ondertussen felle discussies over medische hulp aan asielzoekers die ziek binnenkomen. Voor hen klinkt de vraag of zij wel recht hebben op zorg. Hebben zij voldoende bijgedragen? Hebben zij wel genoeg betaald?

Een merkwaardige vraag uit een land waar mensen die tientallen jaren niets hebben afgedragen, zonder discussie toegang krijgen tot dezelfde voorzieningen zodra zij ze zelf nodig hebben.

Blijkbaar is solidariteit soms een principe. En soms een servicepakket dat pas interessant wordt wanneer het eigen belang begint te spreken.

Een verzorgingsstaat is geen hotel waar je jarenlang de rekening weigert, maar wel een kamer reserveert zodra het weer slecht wordt. Het is geen abonnement dat je opzegt om later terug te komen wanneer je de klantenservice nodig hebt.

Iedereen mag terugkeren. Iedereen verdient zorg wanneer het leven kwetsbaar wordt. Maar wie jarenlang de gezamenlijke verantwoordelijkheid ontweek, moet ook erkennen wie de rekening overeind hield.

Want de echte vraag is niet wie recht heeft op zorg.

De echte vraag is: hoeveel solidariteit blijft er over als mensen alleen nog willen betalen voor de zorg van anderen, maar nooit voor die van zichzelf?

Export, subsidies en de mythe van de vrije boer