John Tabé hakt door: 12 juli 2026

VVD’er Dilan Yesilgöz: vertrouwen als staatsgeheim.

Vertrouwen is een merkwaardig begrip geworden in de Nederlandse politiek. De overheid vraagt er steeds meer om, terwijl ze er zelf steeds minder voor lijkt te willen doen.

Neem Dilan Yesilgöz. Jarenlang profileerde zij zich als politica die de overheid kritisch bevroeg, bureaucratie wilde openbreken en transparantie als democratische deugd omarmde. Nu de defensiebegroting met tientallen miljarden moet groeien, klinkt ineens een ander refrein: niet alles kan meer openbaar zijn. De vijand kijkt immers mee.

Dat klinkt verstandig. Natuurlijk bestaan er militaire geheimen. Niemand verwacht dat plattegronden van munitiedepots of operationele plannen op internet verschijnen. Maar achter dat onbetwistbare argument sluipt ongemerkt een veel grotere vraag naar binnen: hoeveel controle mag de belastingbetaler nog uitoefenen op de besteding van zijn eigen geld?

Juist daar begint het te wringen. De Algemene Rekenkamer waarschuwt al jaren voor gebrekkige aanbestedingen, miljarden aan onvolkomenheden en onvoldoende bescherming tegen fraude. In vrijwel iedere andere sector zou dat aanleiding zijn voor méér toezicht, scherpere controle en grotere openheid. Bij Defensie lijkt het precies andersom te werken. Hoe groter het budget, hoe dikker het gordijn.

Ondertussen maakt het kabinet een politieke keuze die iedere Nederlander zal voelen. Er gaat fors meer geld naar Defensie, terwijl op de sociale zekerheid stevig wordt bezuinigd. Minder bestaanszekerheid voor de burger, meer middelen voor een ministerie dat tegelijkertijd minder inzicht wil geven in de manier waarop dat geld wordt besteed. Dat is geen onvermijdelijke consequentie van internationale spanningen. Dat is een prioriteit die bewust wordt gesteld.

Het woord 'vertrouwen' krijgt daardoor een ongemakkelijke betekenis. Niet langer als resultaat van transparantie, maar als vervanging ervan. Alsof democratische controle een luxe is die we ons in onzekere tijden niet meer kunnen veroorloven.

Maar juist in tijden van dreiging bewijst een democratie haar kracht. Niet door burgers minder te laten zien, maar door uit te leggen waarom bepaalde geheimen noodzakelijk zijn én waarom de rest controleerbaar blijft.

Want een overheid die steeds vaker vraagt om vertrouwen zonder verantwoording, verandert vertrouwen langzaam in een staatsgeheim. En dat is misschien wel de grootste veiligheidskwestie van allemaal.

Voetbaltalent met een migrantenachtergrond